El Pinche Holandés

Afgelopen zondag waren er parlementsverkiezingen in Mexico, en wat voor verkiezingen! Weg is de meerderheid van regeringspartij PAN, verpletterd is de linkse oppositie van de PRD. De PRI, de grand old party van Mexico, is weer helemaal terug en beheerst de komende jaren weer het congres. De verbijsterend lage opkomst mag de pret van de winnaar niet drukken.

Door Jan-Albert Hootsen

De verkiezingen van zondag gingen niet alleen over het 500-koppige parlement. Ook zes gouverneursposten en 1122 lagere overheidsfunctionarissen konden worden gekozen. De PRI won, zoals gezegd met overmacht: van 106 naar 233 zetels in het congres. Bovendien gingen vijf van de zes gouverneursposten naar de PRI. Dankzij de overwinning van de Groene Partij (van 17 naar 22 zetels), een bondgenoot van de PRI die met haar vurige pleidooi voor herinvoering van de doodstraf overigens in niets lijkt op de Europese naamgenoten, heeft de PRI plotseling een absolute meerderheid in het parlement.

Perfecte dictatuur

Meteen duiken er visioenen op aan de periode tussen 1929 en 2000. De PRI, opgericht door de overwinnaars van de Mexicaanse Revolutie, stond in die periode gelijk aan de staat en regeerde zeventig jaar achter elkaar. Door alle organisaties in de samenleving op te nemen in de partijstructuur, grootschalig te frauderen tijdens verkiezingen en politieke tegenstanders te stilletjes te elimineren beheerste de PRI Mexico als een soort Sovjetstaat in een Westers jasje. Pas in 2000 werd de almacht gebroken: Vicent Fox van de rechts-conservatieve PAN (Partij van de Nationale Actie) werd president en de vermolmde machine van de PRI leek langzaam weg te kwijnen in de oppositie.

De PAN van president Felipe Calderón had nu echter het nakijken: van 206 zakte ze naar 146 zetels. En de centrumlinkse PRD (Partij van de Democratische Revolutie), in 2006 nog nipte verliezer tijdens de presidentsverkiezingen, implodeerde zelfs van 127 naar 72 zetels. De partij lijkt aan interne strubbelingen LPF-stijl ten onder te gaan.

Vleugellam

De PAN wist niet te profiteren van de populariteit van President Calderón, wiens strijd tegen de georganiseerde misdaad op brede steun uit de bevolking kan rekenen. De economische crisis, slechte verdeling van de welvaart, corruptie en politieke lethargie speelden de hoofdrol in de campagnes. De kiezers gaven, behalve door de stemmen op de PRI en de Voto Nulo, vooral het signaal af dat ze de politieke orde zat zijn. De lage opkomst van 55% versterkt die indruk alleen nog maar. En de kans is groot dat hier in ieder geval tot 2012 geen verandering in gaat komen: door het verlies van de PAN is de regering- Calderón vleugellam geworden en dreigen alle hervormingen door het nieuwe PRI-machtsblok te worden afgeschoten.