El Pinche Holandés

Jump to Comments

Het eerste dodelijke journalistieke slachtoffer van het nieuwe jaar mag de boeken in. Valentín Valdés Espinosa werd vorige week gevonden in deelstaat Coahuila, met een briefje in zijn borstkast geramd, de gebruikelijke praktijk door de drugsbendes. Twee andere verslaggevers werden ontvoerd. Een vierde slachtoffer was de krant El Zócalo de Saltillo, die besloot geen onderzoeksjournalistiek meer te doen naar de drugshandel in haar verzorgingsgebied. Te gevaarlijk. Het nieuwe jaar is net begonnen en de eerste klappen zijn al gevallen.

door Jan-Albert Hootsen

Espinosa was niet het eerste slachtoffer binnen zijn krant. In 2006 werd collega Rafael Ortiz Martínez ook al ontvoerd en nooit gevonden. In Mexico betekent dat: vermoord. Espinosa en twee collega’s reden ’s avonds naar huis, toen ze werden aangehouden door gewapende mannen. Zijn collega is nog niet gevonden, de derde inzittende werd niet ontvoerd. Rijst op die manier het vermoeden dat het gaat om een specifieke afrekening, vanwege specifieke werkzaamheden van de genoemde journalisten. Vermoedelijk gaat het om een afrekening door de drugskartels, net als bij Ortiz Martínes.

El Teo

Ernstig

El Zócalo de Saltillo gaat nu geen onderzoek meer doen naar drugshandel. Dat is zeer ernstig, zeker omdat de afgelopen week eens te meer duidelijk werd dat dergelijk onderzoek juist hard nodig is. Neem het geval van de arrestatie van Teodoro ‘El Teo’  García in Tijuana. Het nieuws van de vangst van deze drugsbaas ging de wereld over en kreeg ook in Nederland aandacht. Door het gebrek aan achtergrondinformatie en context bij het bericht, lijkt het alsof er een groot succes is geboekt in de drugsoorlog. Immers, El Teo, was de ‘leidende’ figuur in de onderwereld van Tijuana.

Op zich allemaal waar, maar een aantal zaken werd nauwelijks belicht. In de eerste plaats: zo ontzettend belangrijk was ‘El Teo’ niet. De man had zich afgescheiden van het beruchte Arellan-Félix Kartel, een groep in ontbinding die in de jaren negentig de drugsscene in de noordelijke grensstad domineerde. El Teo sloot zich aan bij het grote Sinaloa Kartel in een losse alliantie, maar opereerde goeddeels zelfstandig.In vergelijking met Carillo Fuentes van Juárez, el Mayo Zambada en Chapo Guzmán van Sinaloa of zelfs de broers Beltran-Leyva was hij een kleintje. Zo groot was het nieuws niet, al zijn de meningen daarover verdeeld.

Jesús Gutiérrez Rebollo

Gebrek aan context

Veel ernstiger in deze kwestie, is dat ik in de internationale bijna nergens heb gelezen dat er iets vreselijk mis is met het patroon in de ’successen’ van de Mexicaanse autoriteiten tegen de drug lords. Alleen The Economist kwam met een goede analyse: het is wel heel erg opvallend dat vrijwel alle opgepakte drugsbazen in het afgelopen jaar tegenstanders van het Sinaloa Kartel waren. The Economist en ook het Mexicaanse kwaliteitsblad Proceso komen daarom met hetzelfde vermoeden: de regering Calderón helpt Sinaloa. Concrete bewijzen ontbreken als gebruikelijk, maar het zou niet de eerste keer zijn: in de jaren negentig was de Mexicaanse anti-drugspaus en generaal Jesús Gutiérrez Rebollo wel heel erg ijverig in zijn pogingen het Tijuana Kartel van de broers Arellano-Félix op te rollen (zie de -overigens walgelijk racistische- film Traffic voor een fictieve versie van dat verhaal). De man bleek on the take van het Juárez Kartel van Amado Carillo Fuentes (de grote vijanden van het Tijuana Kartel) en beschermde zijn broodheer dan ook goed. Gutiérrez mag zijn zonden nu overdenken in de gevangenis van Altiplano.

Joaquín 'El Chapo' Guzmán

Bange media hier, luie media daar

De internationale media, op een uitzondering na, namen feitelijk klakkeloos de juichberichten van de Mexicaanse autoriteiten over omtrent de dood van Arturo Beltran-Leyva, de vangst van zijn broer en nu dus die van ‘El Teo’. Maar enige context wordt nergens geschetst. Kranten als El Zócalo de Saltillo bieden de broodnodige achtergrondinformatie door onderzoeksjournalistiek, maar worden steeds vaker de mond gesnoerd door drugskartels en corrupte autoriteiten. Journalistiek gezien winnen de drugskartels dus steeds meer slagen. En als het echt zo is dat het Sinaloa Kartel in bescherming wordt genomen door corrupte elementen binnen de Mexicaanse regering, dan mogen zij nu ook tevreden achterover leunen. Lokale journalisten in Mexico durven nauwelijks nog te schrijven over drugshandel, en de internationale media zijn, op een enkeling na, blijkbaar te lui om even een uurtje langer te lezen en nieuwsberichten in een grotere context te plaatsen.