El Pinche Holandés

Trends go in a circle. Als dat adagium enige waarheid bevat, moeten de Mexicanen dit jaar op hun tellen letten. Het jaar ‘10 heeft hier een duistere bijklank: tweehonderd jaar geleden begon Vader des Vaderlands Miguel Hidalgo een bloedige onafhankelijkheidsstrijd tegen de Spanjaarden, terwijl een eeuw geleden onder leiding van Francisco Madero de niet minder gewelddadige Mexicaanse Revolutie begon. Dol als de Mexicanen op samenzweringstheorieën zijn, gonst het van de doemscenario’s omtrent de geplande viering van het dubbele jubileum. Als 1810 en 1910 tot gewelddadige volksopstanden leidden, dan kan 2010 natuurlijk niet achterblijven.

door Jan-albert Hootsen

En waarom ook niet? Mexico staat er bepaald niet rooskleurig voor. De economische crisis heeft nergens in Latijns-Amerika zo hard toegeslagen als hier. De drugsoorlog neemt, ondanks grootscheepse inzet van het leger, in intensiteit alleen maar toe, met de barbaarse moord op 16 tieners in het geteisterde Ciudad Juárez twee weken geleden als voorlopig tragisch dieptepunt. En dan werd Centraal-Mexico afgelopen week ook nog eens getroffen door de zoveelste ernstige overstroming. In de aanpak van zowel de drugsoorlog als de nasleep van de watersnood hebben federale en deelstaatregeringen ernstig gefaald, vinden veel burgers. Tel daarbij de recente belastingverhogingen en de recente prijsstijgingen van voedsel en brandstof op, en het is geen wonder de Mexicaanse bevolking ontevreden is.

Rector José Narro van de UNAM, de grootste universiteit van het land, waarschuwde in december al voor een ’sociale crisis’ als de regering van president Felipe Calderón de problemen niet effectief aanpakt: “Wij zijn er dicht bij in de buurt, de omstandigheden zijn er naar.” En het Amerikaanse weekblad Time wees er eind vorig jaar op dat rebellenbewegingen als de Zapatisten in Zuid-Mexico vaak historische data kiezen om in opstand te komen. De opstandelingen kwamen immers in 1994 in opstand tegen de federale regering op 1 januari, de datum dat vrijhandelsakkoord NAFTA van kracht werd.

Moeheid

Toch denkt niet iedereen dat 2010 een revolutiejaar wordt. Volgens opiniemaker Denise Maerker van het gezaghebbende dagblad El Universal heerst er vooral moeheid. De Mexicanen zijn moe van het aanhoudende geweld, moe van de alom aanwezige corruptie en vooral van de economische malaise. José Luis Reyna van Milenio, een andere grote landelijke krant, verwacht dat 2010 niet het jaar van de revolutie, maar de desintegratie wordt. “Dit zou wel eens het jaar kunnen worden waarin niets mogelijk was, waarin het geweld [van de drugsoorlog] alles ging overheersen. We moeten iets doen, anders viert men over een eeuw het jubileum van het jaar van de wanhoop en onmacht.” President Calderón doet er verstandig aan naar hem te luisteren. Hij zal ongetwijfeld niet als de president van de wanhoop en onmacht de geschiedenis in willen gaan.

Dit artikel staat deze week in de rubriek ‘In de Wereld’ van De Groene Amsterdammer