El Pinche Holandés

Jump to Comments

Centraal-Mexico is afgelopen weekend het slachtoffer geworden van zware overstromingen, door de overvloedige regen van de laatste twee weken. Michoacán werd het zwaarst getroffen: twintig doden. Ook de staten Guanajuato, Puebla, het Federaal District (Mexico Stad) en Hidalgo hadden zware overlast en grote schade. Eén van de zwaarst getroffen gebieden was Estado de México, en dan met name de wijk Valle de Aragón in de stad Nezahualcóyotl. En tja, daar woon ik zelf… Een verslag.

door Jan-Albert Hootsen

De afgelopen twee weken

Mexico, land van mooi weer? In januari even niet. Dagelijks werd me de lust ontnomen eens lekker te gaan wandelen door een constant grijs wolkendek. Dit keer ging het even niet om luchtvervuiling, maar waren het echte regenwolken. Half januari begon het te regenen. Het zou niet  ophouden tot 4 februari. Afwisselend motregen, zware slagregen, even droog, dan weer opnieuw. Het matige drainagesysteem in mijn woonplaats Nezahualcóyotl kon de enorme hoeveelheid water nauwelijks aan.

Vrijdag 5 februari

21.30: Terwijl ik de laatste administratieve klussen van de dag zit af te werken, loopt de moeder van mijn vriendin bezorgd de huiskamer beginnen. ‘Se llenó el registro hasta el tope…’, de wateropslag onder het huis, waar het overvloedige regenwater wordt opgevangen, was tot de nok toe gevuld met anderhalve meter water. We lopen samen naar de achterdeur en zien de eerste millimeters langzaam de bijkeuken binnsnsijpelen. Mijn schoonmoeder zucht: ‘Nee hé… We kunnen beter de meubels naar boven brengen. dit wordt een probleem.’

23.30: De meubels staan boven, op de zwaarste na. Mijn vriendin belt me, ze staat vast bij het nabije metrostation Impulsora. De Avenida Zapata, die richting ons huis gaat, is ondergelopen met ruim een meter water. Het verkeer is een chaos, alleen de fietstaxi’s kunnen ons huis nog bereiken. Een uur later komt ze thuis. De halve woonkamer is intussen bedekt met een dun laagje water.

Zaterdag 6 februari

4.30: Ik heb dorst en loop even naar beneden om wat te drinken te halen. Dit tref ik aan:

8.30: Mijn vriendin, zwager, schoonmoeder en ik staren naar de stinkende laag bruin water in de keuken en de huiskamer. Lalo, mijn zwager, werkt zich een weg naar buiten en inspecteert de waterpomp. Die is niet sterk genoeg om het water weg te werken, constateert hij. Ik loop naar buiten. De halve straat is ondergelopen. De eerste buren hebben hun pompen al aangezet.

9.30: Nieuwsberichten sijpelen binnen over de omvang van de ramp. In Michoacán zijn al meer dan tien doden gevallen, het stadje Tuxpan is geïsoleerd van de buitenwereld. Guanajuato betreurt twee doden. In Mexico Stad zelf zijn enkele deelgemeenten ondergelopen, mensen staan op het dak en wachten op evacuatie. Hulpdiensten en het leger trekt de wijken binnen. In onze wijk Valle de Aragón blijkt het water afkomstig van een gebroken drainagepijp in het kanaal dat regenwater moet afvoeren van de Remedios rivier.

12.30: Ik ga met mijn schoonmoeder op zoek naar een waterpomp. Bij het nabij winkelcentrum is het een enorme chaos. Honderden mensen staan te wachten op hulp van het leger en de politie. Het Ministerie van Gezondheidszorg deelt mondkapjes en vaccinaties tegen besmettelijke ziektes uit. Helikopters vliegen over de wijk heen. We gaan richting de wijk San Felipe om een waterpomp te zoeken, want alles is in Valle de Aragón gesloten dan wel uitverkocht. Onderweg wordt pas echt duidelijk hoe ernstig de overlast is.

15.30: Eindelijk een waterpomp gevonden. We kunnen weer terug. Ik volg het nieuws via mijn mobiele telefoon: de wijken Arenal, Chalco en Valle de Aragón zijn zwaar getroffen. Michoacán heeft veel doden en enorme schade. De president gaat naar zijn geboortestaat om de schade op te nemen. Duizenden mensen moeten worden geëvacueerd en zijn alles kwijt. Het oosten van de stad is verlamd. Mensen klagen over gebrekkige hulpverlening. Intussen blijft het water stijgen, ook als we de waterpomp aan het werk zetten.

21.30: Ruzie bij de buren. De drainage werkt niet, dus de overbuurman maakt zich kwaad om het feit dat onze buren water richting zijn huis pompen en daarmee alle werk om zijn huis leeg te krijgen teniet doen. Het gonst intussen van de geruchten: de regering zou de dijken laten doorsteken en de hele stad onder water willen zetten om de gebroken afvoerpijpen te repareren. De hulpverlening is gebrekkig: militairen en hulpverleners doen maar wat, hebben slecht contact met hun collega’s en geen idee wat er allemaal gebeurt. Hulpgoederen worden maar mondjesmaat aangeleverd. Gouverneur Enrique Peña Nieto is niet eens komen kijken in Nezahualcóyotl. Het water begint langzaam wat te zakken, maar tot laat in de avond blijven er mensen op straat.

Zondag 7 februari

8.30: De pomp doet zijn werk goed, het meeste water is uit het huis verdwenen. Wat achterblijft, is een laag stinkende troep. Het water valt onder de categorie ‘Aguas Negras’ en is zwaar vervuild. Liters antibacteriële gel en voorzichtig rondlopen voorkomen de meeste problemen. De kat moet onder douche, hij is gisteren in het water gevallen en stinkt een uur in de wind. Gas, water en elektriciteit doen het weer.

10.30: De federale regering schijnt mensen te sturen die de schade komen opnemen en dan een cheque uitschrijven om die te vergoeden, maar niemand weet waar ze uithangen. De sfeer wordt gespannen, mensen beginnen anti-regeringsleuzen te roepen, maar rellen blijven uit.

17.30: Nog steeds niemand langsgeweest om de schade op te nemen. Wel beginnen de winkels zoetjesaan weer open te gaan en keert de normaliteit enigszins terug. Niet in Michoacán: daar blijft Tuxpan geïsoleerd van de buitenwereld. Dan bereikt ons het nieuws dat er in Nezahualcóyotl, niet ver van ons huis, tien mensen zijn omgekomen in een plotselinge modderstroom.

Maandag 8 februari

8.30: Het meterologisch instituut van de UNAM Universiteit verpest onze ochtend, waarin alles weer normaal loopt, met het nieuws dat het vanaf woensdag waarschijnlijk weer stevig gaat regenen. ‘Dan moeten de meubels maar boven blijven…’, mompelt mijn schoonmoeder.

13.30: Familie en vrienden komen langs om de het huis te helpen schoonmaken. De schade: drie banken en de koelkast. Wij komen er nog goed vanaf: naar schatting 25.000 families hebben alles verloren en geen geld om de schade te betalen. Een groep geüniformeerde mannen met overheidspapieren en schriften komen langs om de schade op te nemen. Ze vertrekken zonder aan te geven of er daadwerkelijk schadevergoeding komt. De wateropslag onder het huis is leeg, een goed teken. Maar woensdag moet nog komen.

21.30: Mijn vriendin komt thuis van haar werk. We gaan eten halen, en zien woedende mensen op straat met borden waarop staat ‘Overheid, we eisen een oplossing!’, een verwijzing naar de slecht onderhouden afvoersystemen van het verontreinigde water. Een geblindeerde auto met gewapend escorte rijdt langs de boze mensen. Het raam gaat omlaag, er wordt iets gezegd en de auto rijdt verder. Een gedeputeerde, zegt mijn vriendin. De mensen zijn blijkbaar niet tevreden met wat de politicus heeft gezegd, want de protesten en leuzen blijven.

Later die avond blijkt waarom de mensen woedend zijn. CONAGUA, de federale overheidscommissie die over het waterbeheer gaat, blijkt van de ruim 8 miljard pesos (450 miljoen euro) die ze dit jaar voor het beheer van de afvoerkanalen en betonnen installaties die het water moeten afvoeren heeft gekregen slechts een kwart te hebben gebruikt. Wat er met de rest van het geld is gebeurd? Niemand weet het. Corruptie? Incompetentie? Niemand weet het. Wat duidelijk is, is dat in ieder geval in Nezahualcóyotl deze overstromingen hadden kunnen worden voorkomen.

Deze overstroming was de ergste sinds de stichting van de stad, in 1961. Maar het had niet zo hoeven zijn. Tenminste tien mensen hadden niet hoeven omkomen in het water. Tenminste 200.000 mensen hadden niet hun bezit hoeven verliezen. CONAGUA heeft gefaald, op een vreselijke manier. Worden de verantwoordelijken gestraft? Krijgen de mensen schadevergoeding? Dit is Mexico, wie weet. Gouverneur Peña Nieto wil in 2012 president worden. Wellicht hebben de inwoners van Nezahualcóyotl het geluk dat de man cynisch genoeg is om wat goedkoop te scoren uit de watersnood en voor schadevergoeding en een goed herstel van de waterwerken te zorgen. Wie weet.