El Pinche Holandés

We beginnen vandaag maar eens met een cliché: het eerste slachtoffer van een oorlog is de waarheid. Eigenlijk wordt daarmee de journalistiek bedoelt, die immers geacht wordt de waarheid door te seinen naar het publiek. In een low intensity war als de drugsoorlog in Mexico is dat, zoals bekend, een probleem dat extremere vormen begint aan te nemen dan in echte oorlogsgebieden als Afghanistan en Irak. Een bijzondere case study op dat vlak is de Noord-Mexicaanse staat Tamaulipas, waar het geweld de laatste maanden volledig uit de hand is gelopen.

door Jan-Albert Hootsen

Tamaulipas is een uitgestrekte deelstaat in het noorden van Mexico, ingeklemd tussen Texas, de Golf van Mexico en de deelstaten Coahuila, San Luis Potosí en Veracruz. Behalve drie miljoen zielen en de historische oliehaven Tampico huist de staat het Golf Kartel, en daarmee 0ok het gevreesde moordcommando Los Zetas. Sinds de Mexicaanse regering besloot in 2006 de drugsoorlog te militariseren en het Sinaloa Kartel een totale oorlog tegen het Golfkartel besloot te voeren, is ook hier het geweld sterk toegenomen.

Het geweldsniveau bleef in Tamaulipas tot nu toe achter ten opzichte van Chihuahua, Sinaloa en Bala California. De staat lijkt die achterstand evengoed nu in te lopen. De laatste maanden is de situatie dermate uit de hand gelopen, dat Tamaulipas een nieuwe oorlogshaard á la Ciudad Juárez dreigt te worden. Met dramatische gevolgen voor journalisten, zie deze verontrustende artikel van Reporters Sans Frontiéres.

Tamaulipas

Kerkhof

In een week tijd zijn vijf journalisten in de staat verdwenen, wat het totaal aan ontvoerde en verdwenen verslaggevers op acht brengt. Gevolg: niemand meer die durft in de openbaarheid te spreken over de problemen in de staat of op de zaken in durft te gaan. Kranten worden gemuilkorfd, vooral door zichzelf. Zorgwekkend aan de situatie in Tamaulipas is dat het niet slechts om lokale media gaat. Ook Milenio TV, een landelijke televisiezender, wordt aangevallen: twee journalisten werden in de stad ontvoerd en ‘zijn gewond geraakt’. Meer wil de zender er niet over zeggen, behalve dan de toevoeging dat journalistiek in Reynosa ‘dood’ is.

Zoals gewoonlijk is onduidelijk in veel specifieke gevallen wie verantwoordelijk is voor de aanvallen op journalisten. In het geval van Milenio gaat het volgens hoofdredacteur Ciro Gómez Leyva om ‘criminelen’, waarbij hij zich baseert op het weinige dat de beide journalisten hem hebben verteld. In andere gevallen zouden het evengoed corrupte overheidsambtenaren, politieagenten of militairen kunnen zijn. Niemand spreekt, want niemand wil het volgende slachtoffer worden. Na Chihuahua, Baja California, Durango en Sinaloa lijkt ook Tamaulipas een kerkhof van de vrije journalistiek te worden.