El Pinche Holandés

Hoe het drugsgeweld in Mexico op te lossen? Er is geen eenduidig antwoord, maar, zoals Patrick Corcoran van het uitstekende Ganchoblog eerder deze maand aangaf, een van de oplossingen zou kunnen liggen bij de wijze waarop de Mexicaanse staten hun eigen beleid financieren. Een scheve balans tussen geld op federaal en staatniveau levert een grote hobbel op in het oplossen van de drugsproblematiek.

door Jan-Albert Hootsen

Aanleiding voor Corcoran’s blog was een artikel in dagblad Exclsior, waaruit blijkt dat de Federale Regering zo’n 90% van de financiering van de staten voor haar rekening neemt. Qua staatsinrichting is Mexico een wat opmerkelijk land: hoewel qua staatsinrichting vergelijkbaar met de Verenigde Staten, is de republiek budgettair gezien sterk gecentraliseerd. De federale regering in Mexico Stad behoudt een stevige greep op de autonomie van de 31 deelstaten door vrijwel alle voorzieningen voor haar rekening te nemen. De rijkste staat is (hoe kan het ook anders) Mexico Stad, met 40% eigen geld, maar staten als Hidalgo en Morelos beschikken slechts over een tiende daarvan.

Volgens Corcoran leidt dat tot twee conclusies: aan de ene kant hebben staten daardoor heel erg weinig te zeggen over de wijze waarop ze hun eigen veiligheidsbeleid kunnen inrichten. Dat kan erg nadelig zijn, zeker als we bedenken dat de federale politici in Mexico weinig verstand hebben van wat er in de woestijn van Chihuahua, de straten van Durango of de heuvels van Michoacan gebeurt. Lokale bestuurders weten dat wel, maar zijn gebonden aan het budget.

Apathie

Daarnaast, en dat is wellicht interessanter, geeft Corcoran aan dat die scheve budgettaire verhouding ook kan leiden tot een apathie onder lokale bestuurders, die de federale regering overal de schuld van kunnen geven. In de trant van: ‘Sorry jongens, maar in Mexico Stad geven ze me de middelen niet.’ Daar zit zeker wat in. Zo kan een gouverneur of burgemeester wel klagen over dat hij of zij te weinig middelen van de federale regering krijgt, lokale corruptie is nog steeds een lokaal probleem.

Als Mexico de drugsproblematiek effectief wil aanpakken, moet er veel gebeuren. Het vervolgen van drugsgebruikers moet minder streng worden, softdrugs mogen best worden gedoogd, het leger moet beter voorbereid worden en getraind op het handhaven van de mensenrechten, corruptie moet effectiever worden bestreden, de rechtspraak moet worden hervormd en effectiever worden, de politie moet betere middelen en training krijgen en er moet meer druk op de VS worden uitgeoefend tegen wapenhandel. Ook niet onbelangrijk: er moet meer regionale samenwerking komen met Colombia en Centraal-Amerika.

Maar ook een fiscale hervorming zou het land geen pijn doen. De staten hebben nu veel te weinig eigen verantwoordelijkheid, waardoor de drugsoorlog eigenlijk gedoemd is te falen, terwijl lokale politiekorpsen én gebonden zijn aan de bestaande fiscale verhoudingen, én onvoldoende ter verantwoording kunnen worden geroepen (vanwege het ‘it ain’t me, it be them federal government’-argument). Voor de regering-Calderon is het te laat daar nog effectief iets aan te kunnen doen.